Αυτός που διαβάζει με όρους ανοχής μπορεί να με διαβάσει, αυτός που διαβάζει με όρους συμμετοχής όχι.
Γ.Λ.

The one that reads with terms of tolerance can read me, the one that reads with terms of attendance can not.

Y.L.

"Poetry is the only adventure that's worthwhile outside itself"
- Yannis Livadas


"Άτη" - Σκόρπια Ποιήματα 2001-2009.

"Άτη" - Σκόρπια Ποιήματα 2001-2009.
Κέδρος (Μάρτιος 2011) Κυκλοφορεί

.

.

Συνέντευξη στο Νέστορα Πουλάκο / Αναδημοσίευση από το περιοδικό E-Bang (2008)

-Καλησπέρα, Γιάννη.

-Καλησπέρα Νέστορα.
 
-«Άπτερος Νίκη-Μπίζνες-Σφιγξ» (Ηριδανός, 2008), τίτλος της καινούργιας (έβδομης τον αριθμό) ποιητικής σου συλλογής. Περί τίνος πρόκειται; Έχεις να δείξεις κάτι καινούριο ή πρόκειται για μια θεματική συνέχεια των προηγουμένων ποιημάτων σου; Συμπεριλαμβάνει κάτι παραπάνω πλην των στίχων σου;
-Κατ’ αρχάς είναι η πέμπτη συλλογή, όχι η έβδομη. Οπωσδήποτε είναι κάτι καινούργιο, κάθε συλλογή είναι προχώρημα. Δεν επιστρέφω στα προηγούμενα ποιήματα, ούτε και βασίζομαι σ’ αυτά. Πρόκειται για ένα τρίπτυχο που αποτελείται από τρία εκτεταμένα ποιήματα, νέας πνοής, πλήρως χειραφετημένα από οτιδήποτε έχω γράψει στο παρελθόν. Στο τέλος αυτής της συλλογής υπάρχει κι ένα επίμετρο με δύο δοκίμιά μου περί ποίησης και κατάστασης, καθώς και μία συνέντευξη.
-Τόσο από τους «Κρεμαστούς στίχους της Βαβυλώνας» (Μελάνι, 2007) όσο και από τον «John Coltrane & 13 Ποιήματα για την Τζαζ» (Απόπειρα, 2007) τι εμπειρίες απόκτησες και τι εντυπώσεις αποκόμισες; Θεωρείς ότι πέτυχες το στόχο, που ενδεχομένως είχες βάλει; Κέρδισες το όποιο στοίχημα με τον εαυτό σου;
-Όλα τα στοιχήματα κερδίζονται όταν καταφέρεις να προχωρήσεις πιο πέρα από το σημείο στο οποίο βρισκόσουν. Οι «Κρεμαστοί Στίχοι» ήταν πράγματι η συλλογή που δημιούργησε κάποιον απόηχο. Η συλλογή με τα Τζαζ ποιήματα ήταν κάτι που χρωστούσα σε φίλους και στον εαυτό μου σαν ανάθημα. Η γενική αίσθηση που αποκόμισα ήταν εκείνη της εκτεταμένης ημιμάθειας όλων εκείνων που σπεύδουν να κατηγοριοποιήσουν και να ερμηνεύσουν το ποιητικό φαινόμενο. 
 
-Με προσθήκη δυο ποιημάτων το «John Coltrane & 15 Ποιήματα για την Τζαζ» θα κυκλοφορήσουν το καλοκαίρι στα αμερικανικά στο Σαν Φρανσίσκο. Θεωρείς ότι είναι σπουδαίο βήμα για έναν ποιητή να εκδίδεται μακριά από την πατρίδα του; Και, κυρίως, για σένα που «κατακτάς» μια συγκεκριμένη αγορά, συγκεκριμένης πόλης, που σου αρμόζει και ποιητικά και ιδιοσυγκρασιακά;
-Είναι πολύ σημαντικό πράγμα, κυρίως γιατί αισθάνεσαι να αποκτάς απ’ ευθείας επαφή με εκείνους που δημιούργησαν και υποστήριξαν την Τζαζ σαν καλλιτεχνικό κίνημα. Γενικότερα η δυνατότητα μίας έκδοσης με ποιήματά σου στην αλλοδαπή δεν θα πρέπει να σου πάρει τα μυαλά. Κόσμος εδώ, κόσμος κι εκεί. Άλλωστε η εμφάνιση ποιημάτων Ελλήνων ποιητών στο εξωτερικό δεν υποδηλώνει κάποια επιπλέον επιδοκιμασία.
 
-Μεταφράσεις, πολλές μεταφράσεις. Αίσθηση έχει προκαλέσει στην ελληνική αγορά η υψηλής, ποιοτικά, στάθμης σειρά βιβλίων για τον Μπουκόβσκι, τον Κέρουακ, άλλους μπιτ και Αμερικανούς ποιητές που μεταφράζεις τον τελευταίο χρόνο για τις Εκδόσεις Ηριδανός. Πιστεύεις ότι συμβάλλεις στη γνωριμία του ελληνικού αναγνωστικού κοινού με το άγνωστο έργο σημαντικών ξένων λογοτεχνών; Οι μεταφράσεις, αυτές, έχουν κάτι ξεχωριστό από τα άλλα έργα των συγκεκριμένων συγγραφέων , που έχουν βγει στα ελληνικά; Είσαι ευχαριστημένος από το αποτέλεσμα;

-Όλοι όσοι έχουν κατά καιρούς ασχοληθεί με σοβαρότητα έχουν προσφέρει. Οι ποιητές που μεταφράζω θεωρώ πως ήταν ιδιαίτερα επιδραστικοί και εμπνευσμένοι. Έκαναν, που λέμε, την διαφορά. Σίγουρα φροντίζω να αποκαθιστώ τα λάθη που έκαναν κάποιοι πριν από μένα. Όσο για το ελληνικό κοινό ελπίζω να εκμεταλλευθεί δημιουργικά όλη αυτή την προσπάθεια και να ξεφύγει από την στασιμότητα όσων γράφονται στην Ελλάδα κατά κόρον σαν ποίηση στις μέρες μας. Εάν αυτό συμβεί πράγματι θα νιώσω ευχαριστημένος. Στην πραγματικότητα δηλαδή θα το ευχαριστηθούμε όλοι, θα είναι ζωτικό για τα χρόνια που θα ακολουθήσουν, αν οι αναγνώστες καταφέρουν να αποτινάξουν την επιτήδευση, την μετριότητα και την ακαθόριστη μελαγχολία που έχει καθηλώσει την ποιητική παραγωγή στη χώρα μας.

-Όσον αφορά την «Ανθολογία Αμερικανικής Ποίησης του 20ου αιώνα», θεωρείς ότι ανταποκρίνεσαι στην πλήρη αξιολόγηση όλων των σημαντικών ποιητών του προηγουμένου αιώνα; Και στο ρωτάω αυτό, γιατί όλοι γνωρίζουμε πόσο δύσκολη και παρεξηγήσιμη είναι η «βρώμικη» και αμφιλεγόμενη δουλειά ενός επιμελητή ανθολογίας.
-Το μόνο που χρειάζεται κανείς σε τέτοιες περιπτώσεις είναι να είναι καλά διαβασμένος και να παίρνει την ευθύνη. Η αμερικανική ποίηση είναι ένα τεράστιο ζήτημα που πολλές από τις εκφάνσεις του χαρακτήρισαν, καθόρισαν την νεότερη ποιητική γραφή σε όλη σχεδόν την υφήλιο. Κατέγραψα σαν πλέον σημαντικούς εκείνους που υπηρέτησαν τον γνήσιο, κατά την άποψή μου, οργανικό και τολμηρό λόγο. Αυτούς που δεν βούλιαξαν στην συστολή και δεν υπέκυψαν στα προτάγματα και τις επιταγές τόσο της ανέκαθεν στείρας φιλολογίας όσο και των δήθεν προοδευτικών γραφιάδων που κόντεψαν να καταντήσουν την ποίηση αριθμητική. Κάτι ανάλογο χρειάζεται να γίνει και για την ελληνική ποίηση. Βλέπεις τι γίνεται με τις ανθολογίες που εκδίδονται.

-Η γνωριμία σου με την κινεζική ποίηση και την ποίηση της άπω ανατολής, σε βοήθησε στην εξέλιξη του δικού σου στίχου; Πρόκειται για ένα πανέξυπνο και αναβαθμισμένο στιχουργικό είδος, που έχει απήχηση στον κόσμο, αν και στην Ελλάδα δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό. Γιατί, νομίζεις;

-Με επηρέασε κυρίως η ιαπωνική ποίηση και όχι τόσο η κινέζικη. Πλέον καταφέρνω και την διαβάζω απ’ ευθείας σε μορφή romaji. Τελευταία, το χαϊκού κυρίως, έχει αρχίσει να αποκτά κάποια σημαντική φήμη. Η ποίηση της Άπω Ανατολής γενικότερα δεν νομίζω ότι θα καταφέρει να παραμείνει στο προσκήνιο για πολύ. Με το χαϊκού τα τελευταία χρόνια ασχολούνται πολλοί, κυρίως γιατί θεωρούν πως είναι εύκολο να το γράψει κανείς. Συμβαίνει όμως ακριβώς το αντίθετο. Σχετικά με αυτό έχω γράψει κάποια δοκίμια σε μία νέα Ανθολογία Ιαπωνικής Ποίησης που θα κυκλοφορήσει πολύ σύντομα από τις εκδόσεις Ηριδανός.

-Γιατί επέλεξες να αφοσιωθείς στο σύνολο του έργου σου, τα τελευταία 15 χρόνια δηλαδή, σε συγκεκριμένα είδη ποίησης, τόσο στο θέμα (αβάν-γκαρντ) όσο και στη χώρα προέλευσης (Αμερική, Ασία); Πιστεύεις στην εξειδίκευση και στην προσήλωση κάπου προς χάριν του καλού αποτελέσματος;
-Πιστεύω απόλυτα στην εξειδίκευση, όχι μόνο με τους όρους που προανέφερες μα και πιο πυρηνικά, στην σχέση που έχει ο ποιητής με την ίδια την ποίηση. Αυτές είναι αποφάσεις θανατηφόρες και απαιτούν πλήρη εναρμόνιση τόσο της διάνοιας όσο και του σώματος του ποιητή. Ο όρος «αβάν-γκαρντ» είναι μάλλον αστείος μα είναι ό,τι καλύτερο θα μπορούσα να χρησιμοποιήσω για τον εαυτό μου. Δεν έχει καμιά σημασία. Αυτό που μετράει είναι η αυθεντικότητα και η πίστη στο βάθος του χρόνου.

-Είσαι ανοιχτός, γενικά, σε άλλα ποιητικά ή λογοτεχνικά ερεθίσματα;
-Όσο ανοιχτός είναι και ο καιρός. Η πραγματική λογοτεχνία σπανίζει όλο και περισσότερο. Αν εννοείς αν είμαι ανοιχτός σε όλη αυτή την παράτα των δειλών και των ημιμαθών που πιστεύουν πως παράγουν λογοτεχνία, όχι είμαι θεόκλειστος. 

-Αποδέχεσαι τους όρους «ποιητής της σύγχρονης αβάν-γκαρντ» και «έλληνας ποιητής της τζαζ», που σου είχαν προσάψει;
-Μόνο σαν λογοπαίγνιο. Μπορεί η σχέση μου με την Τζαζ να είναι βαθιά μα αυτό δεν σημαίνει τίποτα έξω από μένα. Για το ζήτημα της αβάν-γκαρντ, σου απάντησα προηγουμένως, προτίμησα να κάψω ο ίδιος αυτήν την υποτιθέμενη ιδιότητα. Λειτούργησε σαν δόλωμα για εκείνους που θα εμφανίζονταν, όπως και συνέβη, οι οποίοι πίστευαν πως θα ξεμπέρδευαν μαζί μου χαρακτηρίζοντάς με ειρωνικά «ποιητή της σύγχρονης αβάν-γκαρντ». Ο αναγνώστης δεν χρειάζεται να δώσει στον όρο καμιά σημασία.
 
-Ας αλλάξουμε θέμα. Θες να μου μιλήσεις για την εμπειρία και την ενασχόλησή σου ως εκδότης και βιβλιοπώλης στην Καλαμάτα (Εκδόσεις Άκρον); Το παράδειγμά σου δείχνει, ότι και στην επαρχία, αν υπάρχει όρεξη, γίνονται αξιόλογα πράγματα.
-Μάλλον δεν γίνεται τίποτα. Μπορεί η όρεξη που έχεις να αποδώσει σε μία πρώτη φάση αλλά μετά εμφανίζονται τα πραγματικά προβλήματα. Θεωρώ πως η ζωή στην ελληνική επαρχία γίνεται όλο και χειρότερη. Μπορείς βεβαίως να βγάλεις λεφτά, αν το παίξεις λίγο κουλτουριάρης, τόσο σαν βιβλιοπώλης όσο και σαν εκδότης, μα πρόκειται για γελοιότητα. Εδώ υποφέρει η Αθήνα, που είναι μάλιστα η πρωτεύουσα. Για την δημιουργία των εκδόσεων «Άκρον», νιώθω πραγματικά περήφανος, ήταν όμως κάτι που δεν σχετιζόταν με την παραμονή μου στην επαρχία, θα υλοποιούταν όπου κι αν ζούσα. 
 
-Αν έπεφτε, πάλι, ανάλογη επαγγελματική πρόταση «στο τραπέζι», θα επέλεγες να επιστρέψεις στο χώρο των εκδόσεων;
-Όχι, επουδενί. Γράφω και μεταφράζω όσο μπορώ με σύστημα. Δεν υπάρχει ούτε χρόνος ούτε όρεξη για κάτι τέτοιο σήμερα. 

-Πες μου τη γνώμη σου, για το χώρο, την ποιότητα και την συμβολή των ελληνικών λογοτεχνικών περιοδικών στα γράμματα της χώρας μας;
-Ω, τι να σου πω τώρα. Το βάρος πέφτει περισσότερο στη ζημιά που έχουν δημιουργήσει αποπροσανατολίζοντας ή λειτουργώντας περιοριστικά, παρά στο κέρδος, στην δημιουργική συνεισφορά. Αυτό το καταλαβαίνει κανείς πιο αισθητά κυρίως στους νεότερους αναγνώστες και τους φιλόδοξους ποιητές που αλλού πατούν και αλλού βρίσκονται. Για τους μεγαλύτερους η ζημιά έχει γίνει και δεν διορθώνεται με τίποτα. Λάθος άνθρωποι σε λάθος θέσεις. Αλλά και στην πλευρά των υποτιθέμενων «εναλλακτικών» περιοδικών ή επιθεωρήσεων ισχύουν παρόμοια πράγματα. 
 
-Θα αναλάμβανες ποτέ, το βάρος ενός περιοδικού εγχειρήματος;
-Όχι, κυρίως γιατί είναι βαρετό. Εκτός αυτού προτιμώ να κυκλοφορώ με τον τρόπο μου. Να ζω τη ζωή μου. Και η ζωή μου, δηλαδή οι απόψεις και η τέχνη μου μπορούν και μιλούν με τα ποιήματά μου για τον εαυτό τους, την σχέση τους με τους άλλους και να εκφράζουν τους σκοπούς τους για την υπαρξιακή συνθήκη όπως και όποτε θέλουν. 

-Σύγχρονες, φρέσκες ποιητικές φωνές στην Ελλάδα υπάρχουν; Με το έμπειρο μάτι σου, βλέπεις να κινείται κάτι;
-Κρίνοντας από τους νέους που τους εμφανίζουν επίσημα ως σημαντικούς, την έχουμε βάψει. Πρόκειται για βεβιασμένα συνοικέσια με τους Αβδηρίτες που έχουν αυτοανακηρυχθεί μέντορες της ποίησης. Μιλώ γι’ αυτό και στην συνέντευξη που βρίσκεται στην καινούργια συλλογή. Αν υπάρχουν σημαντικοί νέοι ποιητές, αυτοί βρίσκονται κάπου απόμερα. 

-Και από τους «παλιούς», αυτούς που βρίσκονται στο ποιητικό ζενίθ τους, περιμένεις κάτι σημαντικότερο; Ή ότι είχαν να πουν το είπαν;
-Εξακολουθώ να πιστεύω πως υπάρχει τρομερό έλλειμμα από τα τέλη της δεκαετίας του εβδομήντα και ύστερα. Πραγματικά καλούς θεωρώ μόνο κάποιους νεκρούς, με κορυφαίο τον Νίκο Καρούζο, αν και δεν είμαι αυτό που λέμε «Καρουζικός». 
 
-Πιστεύεις στις λογοτεχνικές παρέες; Ή, μάλλον, στις λογοτεχνικές φιλίες;
-Όχι. Δεν αρέσκομαι σε τέτοιες επαφές. Όπως έχω ξαναπεί, οι καλύτεροί μου φίλοι είναι άνθρωποι που ασχολούνται με άλλα πράγματα. Έχω φιλικές σχέσεις με ορισμένους μα συναντιόμαστε αραιά και αυτό που κάνουμε είναι να γελάμε, κυρίως με τους εαυτούς μας. Μέχρι εκεί. 

-Και, τέλος, ο «διάολος» που ονομάζεται διαδίκτυο μπήκε, πρόσφατα, και στη δική σου ζωή. Πως το αντιμετωπίζεις και πως σκέφτεσαι να επωφεληθείς από αυτό;
-Δημιούργησα ένα blog που λειτουργεί σαν προσωπική εφημερίδα. Δεν το ανανεώνω συχνά και δεν ασχολούμαι επισταμένα. Με τη χρήση του διαδικτύου άλλωστε δεν έχω κανένα πρόβλημα, αρκεί να μην σπαταλά κανείς τις ώρες του. Δεν είναι και τόσο σημαντικό όσο φαίνεται. Πρώτα απ’ όλα η ζωή. Η φυσική επαφή.

-Σε ευχαριστώ, Γιάννη, και καλή δημιουργική συνέχεια.
-Σε ευχαριστώ κι εγώ, τα λέμε.

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Αναζήτηση στην αρχειοθήκη του ιστολογίου

Yannis Livadas: The Margins Of A Central Man

Yannis Livadas: The Margins Of A Central Man
Graffiti Kolkata, India (May 2010)