Αυτός που διαβάζει με όρους ανοχής μπορεί να με διαβάσει, αυτός που διαβάζει με όρους συμμετοχής όχι.
Γ.Λ.

The one that reads with terms of tolerance can read me, the one that reads with terms of attendance can not.

Y.L.

"Poetry is the only adventure that's worthwhile outside itself"
- Yannis Livadas


"Άτη" - Σκόρπια Ποιήματα 2001-2009.

"Άτη" - Σκόρπια Ποιήματα 2001-2009.
Κέδρος (Μάρτιος 2011) Κυκλοφορεί

.

.

Υπό έκδοση: Ανθολογία Κλασικής Ιαπωνικής Ποίησης

Εισαγωγή, μετάφραση (romaji), σημειώσεις - Γ. Λειβαδάς
Από τις εκδόσεις Ηριδανός 2011


Γ. Λειβαδάς: Απόσπασμα από το "Σημείωμα εν εξελίξει αρ. 33" [υπό έκδοση]

... (Όπως, παρεμπιπτόντως, με αφορμή μία πρόσφατη παρουσίαση του Ρομαντισμού από τις εκδόσεις Κριτική· που υπογράφουν δύο, προφανώς μαρξιστικών καταβολών, σχολιαστές): Ο Ρομαντισμός δεν ήταν κάτι τόσο φαινομενικό που αποτελούσε αντικατοπτρισμό μιας “κρίσης” η οποία έλαβε, κάποτε, χώρα στην ευρωπαϊκή συνείδηση. Όταν μιλά κανείς την ευγλωττία μίας χαμένης, προδομένης, αγάπης οφείλει να μην κρατά μυστικά στο συρτάρι – αλλιώς απομένει με την ευγλωττία ενός ανούσιου πράγματος που έχει γραφτεί. Ο Ρομαντισμός δημιούργησε κρίση, υπό την έννοια μίας κριτικής. Επέβαλλε, οριακά, μία Κρίση. Δεν ήταν αυτός που χρόνισε να ανακαλύψει τις ασπόνδυλες διατάσεις μιας νέας συντήρησης. Ο Ρομαντισμός δεν αποτέλεσε επανάσταση, αποτέλεσε διάκριση, και μάλιστα liberal-ιστική.  Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο είχε νόημα. Οι πάντες επανατοποθετούνταν επί του “The twain shall never meet” και ο ρομαντισμός απέδειξε το αντίθετο, αλλά, κι εδώ έγκειται η διαφορά, από θέση, όχι από αντίθεση. Μπορεί κανείς να το επιβεβαιώσει με ποιητική ευκολία εάν διατρέξει επισταμένως την πορεία από τον Ουίλιαμ Μπλέικ έως τον Χαρτ Κρέιν.


Γ. Λειβαδάς: Από την πλευρά του ορίζοντα / Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας 22/4/2011

Γ. Λειβαδάς: Μεταβλητός σταυρός


Ο ήλιος της μεγάλης παρασκευής
πάνω από την σκιά των ποιημάτων
το ρίχνει έξω.
Σελίδα από το αφηρημένο βασίλειο της ζωής.



Γ. Λειβαδάς: Σημείωμα εν εξελίξει, αρ. 29 [υπό έκδοση]

Όταν είναι νέος κανείς, τόσο νέος που το μυαλό του είναι κυρίως απασχολημένο με τους ερανισμούς των πληροφοριών με τις οποίες πιστεύει πως θα θέσει σε περιστροφή την σβούρα που γράφει πάνω τ’ όνομά του:
Αυτήν την προσωρινή «βιβλιοθήκη» δεν πρέπει μόνο να την θέσει σε άγριες δοκιμασίες, αλλά πρέπει, κυρίως, να την κρατήσει μυστική, ώστε τίποτε να μην διαφεύγει προς τα έξω με κίνδυνο να του επιστραφεί παραγνωρισμένη από επεμβάσεις άλλες.
Και οφείλει, για το καλό της σβούρας, να μάθει να περιμένει. Το πρώτο φως πάνω από τις πρόχειρες στοίβες όλων εκείνων των ανεπαρκών στοιχείων τις οποίες θα κάψει ολοκληρωτικά. Καίγοντας ολοκληρωτικά και τον ίδιο. Τον νέο. Για να γίνει.
Η διασπορά, η οποία δεν μπορεί παρά να είναι εσκεμμένη, αυτής της βαθιά εκπαιδευτικής διαδικασίας, αποκαλύπτει όχι έναν παθιασμένο καλλιτέχνη, μα έναν μασκοφόρο που αναζητά μανιωδώς τα φώτα της ράμπας. Για τα οποία μάλιστα υποχρεώνεται στην ίδια του την αμβλύνοια  και στις χειραγωγίες των διευθυντών προγραμμάτων να παράγει θέαμα. Και στο θέαμα θα προσπαθήσει να σαρώσει κάθε διάκριση φορώντας ανά περίπτωση το κοστούμι του γνώστη, του σώφρονα, του μπροστάρη, του καταραμένου· και οπωσδήποτε θα εφεύρει κι άλλους ρόλους.
Ο εν λόγω, «νέος», ένας περίφημος αντιδραστικός. Φτύνει πάνω σ’ αυτό που έχουν φτύσει τόσοι δίχως να γνωρίζει τι υπήρχε από κάτω. Η πρωτοβουλία του όμως έχει καταγραφεί, κι αυτό φτάνει.
Με την πρώτη κλαγγή του θανάτου, σαν αναλάβει το ελάχιστο, και βγει από τα μαρμαρωμένα σίελα, θα αντικρύσει τις μακρινές πλάτες όσων νοερώς πίστευε πως ακολουθούσε. Θα έχουν τα πρόσωπά τους στραμμένα σε αδιανόητο φως.


Γ. Λειβαδάς: "Στιγμή" από την συλλογή "Άτη" 2011

Στιγμή 
Ήπιαμε το υπερεγώ μας μια μπουκάλα κρασί. 
Ξηλώσαμε τα αστέρια στο νυχτικό της νύχτας. 
Μία καλή στιγμή ήταν τότε που στάθηκε
αφορμή στα μάτια σου 
η Μέδουσα.
 
 

Γ. Λειβαδάς : Ποντάρω μονάχα στο ακατόρθωτο / Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας, 7/04/2011

Γ. Λειβαδάς / Σημείωμα εν εξελίξει, αρ. 24 [υπό έκδοση]

Αυτή η έφεση προς το μέτριο δημιουργεί μια αίσθηση ασφάλειας· επιτρέπει στον αναγνώστη να στρογγυλοκάθεται σε παρατεταμένο χρόνο μέσα στον κλωβό, στην κοιλιά που συσπάται κάθε τόσο για να τον βγάλει στον αληθινό κόσμο. Ο αναγνώστης προτιμά τα κείμενα που υποθάλπουν, με τον πλέον πειστικό και έντεχνο τρόπο, την «ηρωική» του παραμονή μέσα στην προστατευτική  σάρκα.



Γ. Λειβαδάς: Σημείωμα εν εξελίξει, αρ. 21 [υπό έκδοση]

Η τιμή των φίλων σε ισορροπία με την τιμή των εχθρών. Αν και οι εχθροί δεν χωρούν παρά μόνο μέσα σε εισαγωγικά.
Είναι τιμή μεγαλύτερη να λείπεις. Η ωραιότητα του να δοκιμάζεσαι μόνο με τους αληθινούς, ειδικά όταν διαφωνείς μαζί τους.
Οι παλινωδίες των speculatori φέρνουν στην βρομιά που μαζεύουν τα νύχια. Κάποτε θα καθαρίσουν.
Εφόσον "αυτό που είναι δικό σου δεν γίνεται ποτέ να το χάσεις" αυτό που δεν είναι δικό σου δεν πρόκειται ποτέ να το κερδίσεις".



  

Γ. Λειβαδάς: Για την ταινία "Howl"

Τα σημαντικά έργα τέχνης είναι γνωστό πως δεν χρειάζονται υπεράσπιση. Οι σημαντικοί δημιουργοί δεν χρειάζονται υπεράσπιση επίσης.
Βλέποντας την ταινία «Howl» μάλλον αδιαφόρησα παρά κατάφερα να συγκινηθώ από την μεταφορά στην μεγάλη οθόνη της συντέλεσης και της απήχησης του ομότιτλου ποιήματος, μα και της παρουσίασης (στην πραγματικότητα τον συγκεκριμένο τρόπο) του ποιητή Άλλεν Γκίνσμπεργκ.
Η ταινία δεν προσφέρει ουσιαστικά κάτι μα ούτε και αφαιρεί, ευτυχώς, από την πραγματική ιστορία και των δύο: του κειμένου και του δημιουργού του. Φέρνει στο εκπαιδευτικό ντοκιμαντέρ, το οποίο όμως ανάγει και ανάγεται σε ένα πλαίσιο αμερικανικής πατριδογνωσίας.
Στην πραγματικότητα όμως το ποίημα δεν εντάχθηκε και δεν δύναται να ενταχθεί σ’ αυτήν. Είναι ένα ποίημα για την ανθρωπότητα και όχι για την αμερικανική κοινωνία, παρότι εφόρμησε από τον εφιάλτη των στεγανών και των ελλειμμάτων της, από την απουσία καθολικού οράματος· η οποία εξακολουθεί να διαπνέει την σύγχρονη αμερικανική Ιδέα.
Συνεπώς το «Ουρλιαχτό» μα και η γενιά των μπιτ, γενικότερα, δεν κρίνονται από την αμερικανική σκοπιά μα από την σκοπιά του πανανθρώπινου οράματος για την κατάκτηση ενός  παγκόσμιου ανθρωπισμού.
Ως εκ τούτου αναρωτιέται κανείς για τον λόγο που γυρίστηκε η ταινία. Και η απάντηση, η μοναδική απάντηση στην οποία μπορεί να καταλήξει κάποιος σκεπτόμενος άνθρωπος, είναι σαφώς αποκαρδιωτική.
Το «Ουρλιαχτό», δεν θα αποτελέσει, όσο και αν προσπαθούν ορισμένοι να το επιτύχουν, το πεντηκοστό πρώτο άστρο της αμερικανικής σημαίας.


The Beat Generation, Radio CBC Broadcast, Feb. 13, 1959

http://archives.cbc.ca/arts_entertainment/poetry/clips/7350/
The Beat Generation
Broadcast Date: Feb. 13, 1959
Guest(s): John David Hamilton, Irving Rosenthal
Host: Bill McNeil
Reporter: John Lurch

Τζαζ και Λογοτεχνία: Στην Θεσσαλονίκη, Τετάρτη 13 Απριλίου 2011, 8 μ.μ.

Διαφαίνεται τελευταία, έστω υπό το βάρος μίας μετριοπαθούς θέσης και ελλείψει οργανικής σχέσης με το αντικείμενο, πως η Τζαζ αρχίζει να λειτουργεί σταδιακά ως δείγμα πολιτισμού στη χώρα μας. Ένα από αυτά τα εκλεκτικά βήματα είναι και η εκδήλωση «Τζαζ και Λογοτεχνία» η οποία θα λάβει χώρα στην Θεσσαλονίκη την Τετάρτη 13 Απριλίου και ώρα 8 μ.μ. Εισηγητής θα είναι ο αγαπητός φίλος Κώστας Παπαθανασίου ο οποίος κάνει πολύ φιλότιμες προσπάθειες να αναδείξει το φαινόμενο της Τζαζ.
Πέρα από την μουσική συνοδεία, στην εκδήλωση θα διαβαστούν κείμενα των Julio Cortasar, Hermann Hesse, Langston Hughes, Jack Kerouac, Toni Morrison. Οι επιλογές των λογοτεχνών καθιστούν σαφές πως η εκδήλωση περιορίζεται, ποιοτικά και ποσοτικά, στον χώρο της αμερικανικής και λατινο-αμερικανικής πεζογραφίας. Θα ήταν, ίσως, πολύ πιο πρόσφορο να γινόταν μία αντιπροσωπευτική παρουσίαση στην οποία θα περιλαμβάνονταν και ποιητές από διάφορα μέρη του κόσμου, μα και χαρακτηριστικοί πεζογράφοι που σχετίζονταν άμεσα (με την ζωή και το έργο τους) με την Τζαζ. Αλλά αυτό αποτελεί μία κατευθυντήρια γραμμή η οποία προφανώς θα έχει να κάνει με την στόχευση του εισηγητή.
Εκείνο που υποχρεούται να σημειώσει κανείς, και μάλιστα ορμώμενος από την φυσική θέση και την πολιτισμική θεώρηση της Τζαζ, είναι πως η εκδήλωση πραγματοποιείται υπό την αιγίδα ενός κόμματος. Αυτό, εντός Τζαζ, αποτελεί ατόπημα, με όλη τη σημασία της λέξεως.
Το γεγονός ότι υπήρχαν (από τα μέσα της δεκαετίας του εξήντα και ύστερα) και εξακολουθούν να υπάρχουν κάποιοι ελάχιστοι μουσικοί της Τζαζ που ανήκουν στον χώρο της αριστεράς ή είναι εγγεγραμμένα στελέχη σε κομμουνιστικά κόμματα (δικαίωμά τους και γνώστες των επιλογών τους), δεν σημαίνει πως η Τζαζ ως κουλτούρα και ως τέχνη συνυφαίνεται με αυτούς τους ιδεολογικούς χώρους. Μάλιστα συμβαίνει το αντίθετο.
Η Τζαζ αποτελεί κολοφώνα του (φιλοσοφικού και όχι ιδεολογικού) φιλελευθερισμού και άξονα έκφρασης κάθε ελευθεριακής και ελεύθερης έκφρασης. Η παρουσία λοιπόν αυτής της κάλυψης σκιάζει, αποδυναμώνει με ουσιαστικό τρόπο την αναγγελία αυτής της κατά τα άλλα ιδιαίτερα χρήσιμης και αναγκαίας πρωτοβουλίας, γιατί δίνει τη δυνατότητα να γίνουν εκ προοιμίου υπολογισμοί για πιθανά οριστικά λάθη στην προσέγγιση του θέματος, σαν αυτά λ.χ. στα οποία έχει υποπέσει ο Έρικ Χόμπσμπάουμ και κάποιοι ακόμα σχολιαστές. Μοιάζει δηλαδή να απουσιάζει το δημιουργικό πλαίσιο μα και να στερείται η όλη απόπειρα την φιλοσοφία και τη δυναμική, που προερχόμενες από τα μέσα της Τζαζ κουλτούρας είναι σε θέση να καταδείξουν τόσο τις αδρές όσο και τις λεπτές πτυχές που ενδιαφέρουν.
Ελπίζουμε να μην επαληθευτούμε.

Γιάννης Λειβαδάς 




Γιάννης Λειβαδάς: Τρία ποιήματα στα κροατικά

http://tomicabajsic.com/?p=1547

[μετάφραση Tomica Bajsic]



Γ. Λειβαδάς: προδημοσίευση δοκιμίου για τον Blaise Cendrars Στην Κροατία

Συνέντευξη/ Εφημερίδα "Μαχητής", Άρτα, 2/04/2011

Συνέντευξη με τον ποιητή Γιάννη Λειβαδά
Δημοσιογράφος: Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης
Εφημερίδα: «Μαχητής» (Άρτα), Σάββατο 2 Απριλίου 2011.


Μιλήστε μας για το βιβλίο σας «Τα οράματα μιας απίθανης γενιάς», εκδόσεις Κέδρος.
         
Πρόκειται για μια δευτερολογία, το συμπλήρωμα της μελέτης μου πάνω στο φαινόμενο της Γενιάς των Μπιτ. Έχει υπάρξει ήδη ένας πρώτος τόμος που κυκλοφόρησε το 2003. Με την έκδοση του δεύτερου, κατά πολύ πιο εμπεριστατωμένου και κατατοπιστικού τόμου, ολοκληρώθηκε, ούτως ειπείν, η παρουσίαση αυτού του λογοτεχνικού κινήματος. Με αυτούς τους δύο τόμους ανά χείρας μπορεί κανείς να αποκτήσει μια σφαιρική όσο και διεισδυτική άποψη. Πιστεύω πως είναι κάτι που χρειαζόταν.


Από πού προήλθε ο χαρακτηρισμός μπιτ και  ποιοι ήταν οι κύριοι εκπρόσωποι της γενιάς των μπιτ;

Ο χαρακτηρισμός “μπιτ” προήλθε από το λεξιλόγιο κάποιων ανθρώπων που δεν σχετίζονταν επουδενί με την λογοτεχνία. Ο όρος εξ αρχής καταδείκνυε τι υποφέρει κανείς ζώντας μες στα ερείπια αυτού του πολιτισμού που βιώνουμε όλοι. Ή κάποιοι, όσοι από εμάς δεν ζουν κατ’ επίφαση.
Παρεμπιπτόντως, ο όρος “γενιά των μπίτνικ” είναι απολύτως λανθασμένος. Οι μπίτνκς ήταν οι μιμητές των μπιτ, οι λάτρες τους, καθημερινοί άνθρωποι που ταυτίστηκαν, όχι και με τόσο δημιουργικό τρόπο, μαζί τους.
Οι κυριότεροι εκπρόσωποι της γενιάς των μπιτ ήταν ο Τζακ Κέρουακ, ο Γκρέγκορι Κόρσο, ο Άλλεν Γκίσνμπεργκ, ο Χάρολντ Νορς και πολλοί άλλοι δημιουργοί οι οποίοι διακρίθηκαν όχι μόνο για τις λογοτεχνικές τους επιδόσεις, μα και για τον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο προήγαγαν τον ανθρωπισμό τους.


Η γενιά των μπιτ έκανε την προσπάθεια να συμπλέξει νεωτερικά στοιχεία , θεμελιώνοντάς τα πάνω σε παραδοσιακές βάσεις. Τελικώς τα κατάφερε;

Σαφώς και τα κατάφερε, πράγμα που σημαίνει πως απέτυχε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο: φέρνοντας την τέχνη της λογοτεχνίας στα όριά της ώστε να αναλάβουν, εκ νέου, οι επόμενοι. Ώστε να δημιουργηθούν νέες προκλήσεις και ευθύνες για να μην καταπέσει η λογοτεχνία στο επίπεδο μιας εμπορεύσιμης χαριτολογίας. Βεβαίως όσοι αναλαμβάνουν τέτοιες περιπέτειες σπανίζουν στις μέρες μας και αυτό που εκτιμάται σήμερα ως λογοτεχνία ανήκει ως επί το πλείστον στην παραλογοτεχνία ή στην παραφιλολογία. Γράφεται ελάχιστη λογοτεχνία στις μέρες μας.


Κάνετε ένα συσχετισμό της ποίησης των μπιτ με την τζαζ. Ποια είναι η βαθύτερη σχέση τους;

Ο συσχετισμός δεν είναι αυθαίρετος, δεν τον επινόησα εγώ. Υφίστατο. Η μπιτ λογοτεχνία ως έναν βαθμό ήταν ομόθυμη μα και αισθητικά ταυτισμένη με την κουλτούρα και την τέχνη της τζαζ. Θα μπορούσε να πει κανείς πως επρόκειτο για την λογοτεχνική της πτυχή.
Μοιράζονταν εξάλλου το ίδιο ακριβώς όραμα: την επανιεράρχηση και την διασαύλεση φέρνοντας στο προσκήνιο εκείνες τις όψεις του Ιερού οι οποίες παρέμεναν, για μεγάλο χρονικό διάστημα, σχεδόν παραγκωνισμένες στον χώρο των τεχνών.


Ο Τσάρλι Πάρκερ, μουσικός της τζαζ, δεν επηρέασε μόνο τους μουσικούς αλλά και τους ποιητές. Ήταν τόσο σημαντική προσωπικότητα;

Ο Τσάρλι Πάρκερ ήταν για την εποχή του αυτό που ήταν ο Μπετόβεν για την δική του. Πιθανόν και κάτι παραπάνω, θα αποδειχθεί κάποια στιγμή στο μέλλον. Πέρα από θεμελιωτής ενός νέου μουσικού ιδιώματος ήταν εν γένει ένας απίστευτα σημαντικός αναμορφωτής. Μια διάνοια που επηρέασε έναν πολύ ευρύτερο κύκλο πραγμάτων και ιδεών απ’ όσο πιστεύουμε σήμερα.


Η ποίηση των μπιτ έχει εκλεκτικές συγγένειες και με τη θρησκεία. Πώς συσχετίζεται η συγγένεια τζαζ και θρησκείας;

Όλα είχαν να κάνουν με το ζήτημα του Ιερού, όπως πιο πάνω προανέφερα. Οι θρησκείες με έναν διόλου συνηθισμένο τρόπο επέδρασαν και χαρακτήρισαν τα δεδομένα και τα αποτελέσματα. Ιδιαίτερα ο Βουδδισμός. Από κοινού οι τρεις αυτοί άξονες υποστήριξαν την αναζήτηση του χαμένου κέντρου και από κοινού επίσης υποστήριξαν την εμπέδωσή του.


Ποια ήταν η στάση της Ελλάδας τότε στο κίνημα των μπιτ;

Δεν υπήρξε καμιά. Πολύ καθυστερημένα, και για λόγους που δεν αφορούσαν την λογοτεχνία, προέκυψαν κάποιοι άνθρωποι οι οποίοι, εντελώς αυθαίρετα, προκειμένου να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα των δικών τους “επιδόσεων”, των δικών τους προθέσεων ίσως, έκαναν χρήση των ονομάτων και του ύφους τους. Η χώρα μας έχει αποδείξει το ταλέντο της να καθυστερεί τραγικά στην πρόσληψη κάθε σημαντικής πρωτοπορίας. Και συνεχίζει να εξακολουθεί, δίχως μάλιστα να έχει τη δυνατότητα να παρουσιάσει πραγματικά σημαντικές επιδόσεις στην λογοτεχνία. Υπό την έννοια, πάντοτε, πως η λογοτεχνία όπου και αν γράφεται, αφορά τους πάντες και όχι τις αυτιστικές ορμές κάποιας εντοπιότητας.


Διαβάζουν οι νέοι ποίηση;

Στις μεγάλες πόλεις, κυρίως, φαίνεται ότι διαβάζουν. Μα το σημαντικό είναι ποιους διαβάζουν και όχι το αν διαβάζουν. Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που υποφέρει ο ποιητικός λόγος στην Ελλάδα, και εννοούμε αυτόν ο οποίος κατά κόρον διακινείται (όχι ο άλλος), υποφέρουν και οι αναγνώστες. Αυτό όμως, δυστυχώς, μα με εντελώς φυσικό τρόπο, θα το ανακαλύψουν όταν διαβάσουν κάτι πραγματικά σημαντικό - όχι αυτό το οποίο είναι προετοιμασμένοι να διαβάσουν.

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Αναζήτηση στην αρχειοθήκη του ιστολογίου

Yannis Livadas: The Margins Of A Central Man

Yannis Livadas: The Margins Of A Central Man
Graffiti Kolkata, India (May 2010)